Czy można pozwać za opinię w Google? Zniesławienie, dobra osobiste, koszty i ryzyka

Krótka odpowiedź: tak, ale rzadziej, niż się wydaje, i nie za każdą złą opinię. Można działać przeciwko autorowi opinii, która zawiera nieprawdziwe twierdzenia o faktach i szkodzi dobremu imieniu firmy. Z samą oceną, nawet bardzo ostrą, zwykle nie wygrasz. Zanim pomyślisz o pozwie, policz trzy rzeczy: czy wiesz, kto napisał opinię, ile potrwa i będzie kosztować sprawa i czy sam pozew nie zrobi ci więcej szkody niż opinia.

Drogi w skrócie

Wszystkie te ścieżki oceniaj razem z prawnikiem.

Ocena czy fakt: od tego zależy wszystko

Prawo inaczej traktuje oceny, a inaczej twierdzenia o faktach. Ocena wyraża zdanie autora i nie da się jej udowodnić ani obalić. Twierdzenie o fakcie da się sprawdzić, więc może być prawdziwe albo fałszywe. Rzetelna krytyka, także ostra, co do zasady pozostaje dozwolona. Problem prawny pojawia się zwykle wtedy, gdy opinia przypisuje firmie nieprawdziwe fakty.

Twierdzenie o fakcie nie jest bezprawne tylko dlatego, że jest niewygodne. Jeśli jest prawdziwe, autor może się bronić jego prawdziwością. Kodeks karny wyłącza na przykład odpowiedzialność za publiczne podniesienie prawdziwego zarzutu, który służy obronie społecznie uzasadnionego interesu. Zanim zaczniesz działać, wypisz zdania z opinii, które uważasz za nieprawdziwe, i przy każdym zanotuj dokument, który to wykazuje.

Droga karna: zniesławienie

Art. 212 § 1 Kodeksu karnego dotyczy tego, kto „pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności”. Grozi za to grzywna albo ograniczenie wolności. Jeśli sprawca działa za pomocą środków masowego komunikowania, grozi też pozbawienie wolności do roku. Opinie w internecie są zwykle oceniane według tego surowszego przepisu.

Jak to wygląda w praktyce:

• Oskarżasz sam. Zniesławienie jest ścigane z oskarżenia prywatnego. Akt oskarżenia wnosi pokrzywdzony albo jego pełnomocnik.
• Możesz zacząć od policji. Policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje ustną lub pisemną skargę, w razie potrzeby zabezpiecza dowody i przesyła skargę do sądu.
• Płacisz ryczałt. Wnosząc prywatny akt oskarżenia, wpłacasz zryczałtowaną równowartość wydatków. Od 1 lipca 2025 r. wynosi ona 1000 zł.
• Zaczyna się od pojednania. Rozprawę poprzedza posiedzenie pojednawcze. Strony mogą się pogodzić i zawrzeć ugodę, np. o usunięciu opinii i przeprosinach.
• Pilnuj terminu. Karalność ustaje po roku od dnia, w którym dowiedziałeś się, kto jest sprawcą, i nie później niż po trzech latach od czynu.
• Co możesz uzyskać: skazanie, nawiązkę na swoją rzecz albo na cel społeczny i, na twój wniosek, podanie wyroku do publicznej wiadomości.

Gdy opinia obraża konkretną osobę, na przykład pracownika wymienionego z imienia, w grę może wchodzić znieważenie z art. 216 KK. Działać może wtedy ta osoba, a nie firma.

Droga cywilna: ochrona dóbr osobistych

Kodeks cywilny chroni dobra osobiste, w tym cześć, czyli także dobre imię. Przepisy te stosuje się odpowiednio do osób prawnych, więc chronią również spółki. Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność jest chroniony jako osoba fizyczna.

Czego można żądać:

• zaniechania naruszeń;
• usunięcia skutków, w szczególności złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, np. przeprosin;
• zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny;
• naprawienia szkody majątkowej na zasadach ogólnych, jeśli opinia spowodowała mierzalną stratę.

Zadośćuczynienie dla firm długo budziło spory. W uchwale z 3 października 2023 r. (III CZP 22/23), wydanej w sprawie opinii o pompach ciepła zamieszczonych w Mapach Google, Sąd Najwyższy uznał, że osoba prawna może żądać zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W tej sprawie sąd pierwszej instancji zasądził wcześniej 5000 zł.

Dwie praktyczne bariery:

• Musisz wiedzieć, kogo pozwać. Pierwsze pismo w sprawie musi zawierać imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres pozwanego. Według stanu na październik 2026 r. przepisy nie przewidują tzw. ślepego pozwu przeciwko nieznanej osobie.
• Koszty i czas. Opłata od pozwu o ochronę dóbr osobistych wynosi 600 zł. Jeśli żądasz też pieniędzy, może dojść opłata zależna od kwoty. Sprawa w pierwszej instancji zwykle trwa wiele miesięcy.

Gdy autorem jest konkurent

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji uznaje za czyn nieuczciwej konkurencji „rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody”. Chodzi m.in. o informacje o usługach, cenach i osobach kierujących firmą. Fałszywa opinia konkurenta może spełniać tę definicję.

Przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać m.in. zaniechania, usunięcia skutków, złożenia oświadczenia odpowiedniej treści, naprawienia szkody i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Roszczenia przedawniają się z upływem trzech lat. Od pozwu pobiera się opłatę stałą 300 zł od każdego roszczenia niepieniężnego i opłatę od roszczeń pieniężnych. Najtrudniejsze jest zwykle wykazanie, że autorem opinii rzeczywiście jest konkurent. Jak zbierać takie dowody, opisujemy w tekście Fałszywa opinia w Google.

Jak ustalić autora anonimowej opinii

Jako właściciel profilu widzisz tylko nazwę konta autora i jego publiczny profil w Mapach. Google nie przekaże ci danych autora na zwykłą prośbę. W praktyce do ustalenia, kto stoi za kontem, potrzebny jest udział organów ścigania albo sądu, najczęściej w sprawie karnej. Nie ma gwarancji, że dane konta wystarczą do identyfikacji. Może się okazać, że prowadzą tylko do adresu e-mail.

Nie prowadź własnego śledztwa publicznie. Nie publikuj domysłów, kto mógł napisać opinię, i nie zestawiaj jej z danymi klientów w odpowiedzi. Jeśli się pomylisz, sam możesz naruszyć czyjeś dobra osobiste.

Zgłoszenie do Google z przyczyn prawnych

Niezależnie od sądu możesz zgłosić opinię jako treść niezgodną z prawem. Google ma do tego formularz w Centrum pomocy prawnej i prosi, żeby najpierw spróbować zwykłego zgłoszenia w danej usłudze. Akt o usługach cyfrowych (DSA) wymaga, żeby takie zgłoszenie zawierało:

1. wystarczająco uzasadnione wyjaśnienie, dlaczego treść jest nielegalna;
2. dokładny adres URL treści;
3. imię i nazwisko albo nazwę oraz adres e-mail zgłaszającego;
4. oświadczenie, że zgłaszający w dobrej wierze uważa informacje i zarzuty za dokładne i kompletne.

Prośbę o usunięcie treści zniesławiających może złożyć osoba albo firma, której ona dotyczy, albo jej przedstawiciel prawny, który potwierdzi swoje upoważnienie. Google zastrzega, że nie jest w stanie ustalić, czy informacje są prawdziwe, bo w odróżnieniu od sądu nie może wezwać świadków. Prosi o wiarygodne dowody i bierze pod uwagę orzeczenia sądów. Jeśli uzna prośbę, zwykle ograniczy dostęp do treści w kraju, w którym jest ona uznana za zniesławiającą. Kopie zgłoszeń prawnych mogą trafić do publicznej bazy Lumen, z której usuwane są dane kontaktowe zgłaszającego.

Jeśli Google nie usunie treści, przez co najmniej sześć miesięcy możesz bezpłatnie złożyć skargę w jego wewnętrznym systemie. Możesz też skierować spór do certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów, ale Google zaznacza, że decyzje takich organów nie są dla niego wiążące. Zawsze zostaje sąd.

Pracownik wymieniony z nazwiska: RODO

RODO chroni dane osób fizycznych, a nie reputację spółki. Jeśli opinia podaje imię i nazwisko pracownika i atakuje go albo ujawnia jego prywatne informacje, działać może przede wszystkim ten pracownik. Może:

• zgłosić opinię do Google, bo zasady Map zabraniają publikowania danych osobowych bez zgody (wyjątek dotyczy m.in. specjalistów działających zawodowo pod własnym nazwiskiem, np. lekarzy czy prawników);
• zażądać usunięcia danych albo wnieść sprzeciw wobec ich przetwarzania;
• złożyć skargę do organu nadzorczego, w Polsce do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

RODO przewiduje wyjątki na rzecz wolności wypowiedzi, więc rzeczowa ocena czyjejś pracy często się obroni. Jako pracodawca możesz pomóc pracownikowi zebrać dowody, ale decyzja należy do niego.

Wezwanie do usunięcia opinii

Wezwanie ma sens tylko wtedy, gdy wiesz, kto jest autorem. Pisz spokojnie i konkretnie: które zdania są nieprawdziwe, jakie masz na to dowody, czego oczekujesz i w jakim terminie. Nie strasz. Kodeks karny traktuje groźbę spowodowania postępowania karnego jako groźbę bezprawną, chyba że zapowiedź ma na celu wyłącznie ochronę prawa naruszonego przestępstwem.

Nigdy nie wzywaj do usunięcia prawdziwej krytyki. Nacisk na klienta, który rzetelnie opisał złe doświadczenie, może zaszkodzić ci prawnie i wizerunkowo.

Ryzyka po stronie firmy

• Ustawa anty-SLAPP. Od 8 lipca 2026 r. obowiązuje ustawa o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej. Chroni wypowiedzi w sprawach, które mogą budzić uzasadnione zainteresowanie społeczne, np. dotyczących zdrowia publicznego, bezpieczeństwa albo podejrzenia popełnienia przestępstwa. Sąd może zobowiązać powoda do złożenia kaucji na koszty, szybko oddalić oczywiście bezzasadny pozew, nałożyć na powoda grzywnę do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia, a wyjątkowo do 100-krotności, i zasądzić zwrot pełnych kosztów pełnomocnika pozwanego. Nie wiadomo jeszcze, jak sądy zastosują ją do opinii konsumentów, ale ryzyko trzeba brać pod uwagę.
• Koszty przegranej. Przegrywając, zwykle zwracasz koszty drugiej stronie.
• Rozgłos. Pozew przeciwko klientowi może przyciągnąć więcej uwagi niż sama opinia.
• Opinia może zostać. Wyrok wiąże autora, ale o Mapach decyduje Google, a blokada treści na podstawie lokalnego prawa zwykle obejmuje tylko dany kraj.

Koszty i czas: orientacyjnie

Czas trudno przewidzieć. Sprawy karne z oskarżenia prywatnego i sprawy cywilne zwykle trwają wiele miesięcy, a w pierwszej instancji często ponad rok.

Co przygotować przed rozmową z prawnikiem

1. Zrzuty ekranu opinii z datą, nazwą autora i liczbą gwiazdek oraz link do opinii.
2. Listę zdań, które uważasz za nieprawdziwe, i przy każdym dowód: fakturę, potwierdzenie przelewu, korespondencję.
3. Wszystko, co wiesz o autorze, i skąd to wiesz.
4. Oś czasu: kiedy pojawiła się opinia, co zrobiłeś, kiedy ją zgłosiłeś, jakie decyzje dostałeś od Google.
5. Twoją odpowiedź pod opinią, jeśli ją opublikowałeś.
6. Informacje o skutkach: odwołane zlecenia, spadek rezerwacji, jeśli potrafisz je wykazać.

Co dalej

• Fałszywa opinia w Google: jak ją rozpoznać i udokumentować
• Jak usunąć opinię z Google: wszystkie drogi
• Jak odpowiedzieć na negatywną opinię